Thu nhập phụ và thuế: nên để dành bao nhiêu

Thu nhập phụ giống như tiền trên trời rơi xuống, cho đến tháng Tư. Ở một công việc chính thức, chủ lao động khấu trừ thuế tại nguồn và đóng một nửa thuế An sinh Xã hội (Social Security) và Medicare cho bạn. Với thu nhập từ làm tự do hoặc việc thời vụ ở Mỹ, không ai khấu trừ gì cả và bạn tự đóng cả hai nửa. Để dành tiền ngay khi tiền về chính là cách giữ cho một khoản thu nhập phụ tốt không biến thành hóa đơn thuế mà bạn không trả nổi.

Thuế tự doanh là gì?

• Thuế suất: 15.3%, gồm 12.4% cho An sinh Xã hội và 2.9% cho Medicare (IRS).
• Tính trên khoản nào: thường là 92.35% thu nhập ròng từ tự doanh, tức thu nhập trừ đi chi phí kinh doanh.
• Khi nào phải nộp: bạn thường phải nộp nếu thu nhập ròng từ tự doanh trong năm từ $400 trở lên.
• Mức trần: phần An sinh Xã hội dừng lại khi tiền lương cộng thu nhập tự doanh chạm mức trần lương, $184,500 cho năm 2026 (SSA). Hầu hết người có thu nhập phụ còn cách rất xa mức này. Mức trần tăng lên $192,300 cho năm 2027; xem bài giải thích về mức trần lương 2027 của chúng tôi.
• Khoản khấu trừ: bạn có thể khấu trừ một nửa thuế tự doanh khi tính tổng thu nhập điều chỉnh (adjusted gross income).

Thuế tự doanh được tính thêm vào thuế thu nhập thông thường trên cùng số tiền đó. Đây cũng là lý do một hợp đồng trả theo 1099 đáng giá ít hơn một công việc trả cùng mức; bài hướng dẫn W-2 và 1099 của chúng tôi tính toán cụ thể.

Ví dụ cụ thể: $500 mỗi tháng

Giả sử một công việc phụ mang về $500 mỗi tháng sau chi phí, tức $6,000 mỗi năm. Thuế tự doanh là $6,000 × 92.35% × 15.3% = $848. Thuế thu nhập phụ thuộc vào bậc thuế của bạn, nên đây là ba trường hợp:

Vì vậy, một thói quen hợp lý là chuyển 23%–35% mỗi khoản thu nhập phụ vào một tài khoản tiết kiệm riêng ngay ngày tiền về, nhiều hơn nếu bang của bạn có thuế thu nhập.

Bạn có cần nộp thuế ước tính mỗi quý không?

IRS cho biết cá nhân thường cần nộp thuế ước tính nếu dự kiến còn nợ từ $1,000 trở lên khi khai thuế. Bạn thường có thể tránh bị phạt nộp thiếu bằng cách nộp ít nhất 90% số thuế năm nay hoặc 100% số thuế năm ngoái, tùy số nào nhỏ hơn. Các hạn nộp:

Nếu bạn còn có công việc chính thức, một cách đơn giản hơn là tăng số thuế khấu trừ từ tiền lương để bù cho thu nhập phụ. Bài hướng dẫn đọc phiếu lương của chúng tôi chỉ chỗ khoản khấu trừ đó xuất hiện.

Bạn có nhận mẫu 1099 cho thu nhập phụ không?

• Form 1099-NEC kê khai các khoản tiền một khách hàng doanh nghiệp trả cho bạn với tư cách không phải nhân viên. Với các năm tính thuế bắt đầu sau 2025, ngưỡng kê khai đã tăng lên $2,000, và có thể được điều chỉnh theo lạm phát từ năm 2027 (IRS).
• Form 1099-K do các ứng dụng thanh toán và sàn thương mại trực tuyến gửi. Sau đạo luật One, Big, Beautiful Bill, họ chỉ phải gửi khi các khoản thanh toán của bạn trong năm vượt $20,000 và có hơn 200 giao dịch (IRS).

Ngưỡng cao hơn nghĩa là nhiều người có thu nhập phụ sẽ nhận ít mẫu đơn hơn hoặc không nhận mẫu nào. Điều đó thay đổi giấy tờ, chứ không thay đổi tiền thuế. Bạn vẫn phải kê khai thu nhập, nên hãy tự ghi lại mọi khoản tiền nhận được.

Những chi phí nào giúp giảm tiền thuế?

Cả hai loại thuế đều được tính trên thu nhập ròng, nên các chi phí kinh doanh hợp lệ làm giảm cả hai. Một vài khoản người có thu nhập phụ hay bỏ sót:

• Lái xe cho công việc: mức tiêu chuẩn của IRS cho năm 2026 là 72.5 cent mỗi dặm. Lái xe giữa các chuyến giao hàng hoặc đến gặp khách hàng được tính; quãng đường đi làm thường ngày đến công việc chính thì không. Hãy ghi lại ngày, số dặm và mục đích.
• Văn phòng tại nhà: với phương pháp đơn giản hóa của IRS, bạn có thể khấu trừ $5 mỗi foot vuông cho tối đa 300 foot vuông (tối đa $1,500), nếu không gian đó được dùng thường xuyên và chỉ cho công việc kinh doanh.
• Dụng cụ và phần mềm bạn mua cho công việc, cùng phần chi phí điện thoại và internet dùng cho kinh doanh.
• Phí nền tảng và phí thanh toán bị trừ trước khi tiền đến tay bạn.

Ví dụ nhanh: 1,000 dặm lái xe cho công việc trong năm 2026 theo mức tiêu chuẩn giúp giảm $725 thu nhập ròng, đồng thời giảm thuế tự doanh khoảng $102.

Đến mùa khai thuế

1. Schedule C tính lợi nhuận của bạn: thu nhập trừ chi phí kinh doanh.
2. Schedule SE tính thuế tự doanh trên lợi nhuận đó.
3. Cả hai được đưa vào Form 1040 thông thường của bạn, cùng với các khoản thuế ước tính bạn đã nộp trong năm bằng Form 1040-ES.

Một tài khoản ngân hàng riêng cho thu nhập phụ giúp cả ba bước trên dễ hơn nhiều: mọi khoản tiền vào và mọi khoản chi ra đều đã nằm ở một chỗ.

Giả định: $6,000 thu nhập phụ ròng trong một năm, các mức thuế suất thu nhập biên liên bang như trên, khấu trừ một nửa thuế tự doanh, không có khoản khấu trừ hay tín thuế nào khác, không có thuế bang.

Câu hỏi thường gặp

Thu nhập phụ nhỏ có phải nộp thuế tự doanh không?

Thường chỉ khi thu nhập ròng từ tự doanh trong năm đạt $400. Thuế thu nhập là chuyện khác: thu nhập phụ nhìn chung vẫn được tính vào thu nhập chịu thuế ngay cả khi dưới mức đó.

Tôi không nhận được mẫu 1099. Tôi có vẫn phải kê khai thu nhập không?

Có. Các mẫu đơn là cách các nền tảng và khách hàng báo cáo khoản thanh toán cho IRS; nghĩa vụ kê khai thu nhập của bạn không phụ thuộc vào việc bạn có nhận được mẫu đơn hay không.

Tôi có cần lập LLC để bắt đầu kinh doanh phụ không?

Không. Nếu bạn tự làm mà không thành lập công ty, mặc nhiên bạn là chủ doanh nghiệp cá thể (sole proprietor). LLC có thể giúp về trách nhiệm pháp lý, nhưng tự nó không thay đổi cách tính thuế tự doanh đối với doanh nghiệp một người.

Thu nhập phụ của tôi là sở thích hay kinh doanh?

Điều đó phụ thuộc vào việc bạn có làm để kiếm lợi nhuận hay không: ghi chép sổ sách, cố gắng cải thiện kết quả và dành thời gian đều đặn đều cho thấy đó là kinh doanh. Sự khác biệt này quyết định những chi phí nào bạn được khấu trừ.

Bài viết này mang tính giáo dục chung, không phải tư vấn tài chính cá nhân. Các con số trong ví dụ được tính từ những giả định nêu kèm và không phải là dự báo.